कृषी

पाऊस पुन्हा विश्रांतीवर; धरणांतील पाणीसाठा घटला, महाराष्ट्रात शेती आणि पाणीटंचाईची चिंता

By Shivani - 7/13/2026 4:39:54 PM
Share This News:

पाऊस पुन्हा ‘विश्रांती मोड’वर; धरणांतील पाणीसाठा घटला, शेती आणि पाणीपुरवठ्याची चिंता वाढली

पावसाचा खंड कायम राहिल्यास खरीप पिकांवर परिणाम होण्याची शक्यता; धरणांमध्ये पाण्याची आवक मंदावली

राज्यात मान्सूनने सुरुवातीच्या काळात चांगली हजेरी लावल्यानंतर आता पुन्हा एकदा पावसाने विश्रांती घेतल्याचे चित्र दिसत आहे. जून महिन्याच्या अखेरीस आणि जुलैच्या सुरुवातीला अनेक भागांत झालेल्या पावसामुळे शेतकऱ्यांमध्ये समाधानाचे वातावरण निर्माण झाले होते. मात्र, गेल्या काही दिवसांपासून पावसाने उघडीप दिल्याने शेतीसह पाणी व्यवस्थापनाची चिंता वाढू लागली आहे.

राज्यातील अनेक भागांत पावसाचे प्रमाण कमी झाल्यामुळे नद्या, ओढे आणि जलस्रोतांमध्ये अपेक्षित वाढ झालेली नाही. याचा थेट परिणाम धरणांतील पाणीसाठ्यावर होत असून, काही भागांतील धरणांमध्ये पाण्याची आवक मंदावली आहे.

धरणांतील पाणीसाठ्यावर परिणाम

पावसाळ्याच्या सुरुवातीला झालेल्या पावसामुळे काही धरण क्षेत्रात समाधानकारक स्थिती निर्माण झाली होती. मात्र, त्यानंतर पावसाचा वेग कमी झाल्याने जलसाठ्यात अपेक्षित वाढ झालेली नाही.

राज्यातील मोठी शहरे आणि ग्रामीण भागातील पाणीपुरवठा मोठ्या प्रमाणात धरणांवर अवलंबून आहे. त्यामुळे पुढील काही आठवडे पाऊस कसा राहतो, यावर आगामी काळातील पाणी नियोजन अवलंबून राहणार आहे.

जर पावसाचा खंड आणखी वाढला, तर उन्हाळ्यापूर्वीच काही भागांमध्ये पाणीटंचाईचे संकट निर्माण होण्याची शक्यता आहे.

खरीप हंगामावर शेतकऱ्यांची चिंता वाढली

खरीप हंगामासाठी जुलै महिना अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. या काळात पिकांच्या वाढीसाठी पुरेसा पाऊस आणि जमिनीत ओलावा असणे आवश्यक असते.

सोयाबीन, भात, कापूस, मका, ऊस यांसारख्या पिकांसाठी पावसाची सातत्यपूर्ण गरज असते. अनेक शेतकऱ्यांनी पेरणी पूर्ण केली असली, तरी आता पिकांच्या वाढीसाठी आवश्यक असलेला पाऊस मिळणे गरजेचे आहे.

पाऊस लांबल्यास बियाण्यांची उगवण, पिकांची वाढ आणि उत्पादनावर परिणाम होण्याची शक्यता शेतकरी व्यक्त करत आहेत. काही भागांत दुबार पेरणीची वेळ येण्याची भीतीही निर्माण झाली आहे.

पाणी नियोजनाचे प्रशासनासमोर आव्हान

जलसंपदा विभागाकडून धरणांतील पाणीसाठ्याचा नियमित आढावा घेतला जात आहे. पावसाची स्थिती लक्षात घेऊन पाणी वापराचे नियोजन करण्यावर प्रशासनाचा भर आहे.

पिण्याच्या पाण्याला प्राधान्य देत शेती आणि औद्योगिक वापरासाठी पाणी नियोजन करावे लागणार आहे. त्यामुळे आगामी काळात पावसाची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची ठरणार आहे.

हवामान विभागाच्या अंदाजाकडे लक्ष

हवामान विभागाने राज्यातील काही भागांत हलक्या ते मध्यम स्वरूपाच्या पावसाचा अंदाज व्यक्त केला आहे. मात्र, धरणांमधील पाणीसाठा वाढण्यासाठी आणि शेतीला दिलासा मिळण्यासाठी व्यापक आणि दमदार पावसाची आवश्यकता असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.

सध्या शेतकरी, प्रशासन आणि नागरिकांचे लक्ष पुन्हा एकदा आकाशाकडे लागले आहे. मान्सून पुन्हा सक्रिय होऊन समाधानकारक पाऊस पडतो का, यावर राज्यातील पाणी परिस्थिती आणि खरीप हंगामाचे भवितव्य अवलंबून राहणार आहे.