बातम्या
SC ST आरक्षणात क्रिमी लेयर लागू नाही सुप्रीम कोर्टात केंद्र सरकारची स्पष्ट भूमिका
By Shivani - 7/8/2026 4:30:43 PM
Share This News:
SC-ST आरक्षणात 'क्रिमी लेयर' लागू नाही; सुप्रीम कोर्टात केंद्र सरकारची स्पष्ट भूमिका
नवी दिल्ली:
अनुसूचित जाती (SC) आणि अनुसूचित जमाती (ST) आरक्षणात 'क्रिमी लेयर' तत्त्व लागू होत नसल्याची स्पष्ट भूमिका केंद्र सरकारने सर्वोच्च न्यायालयात मांडली आहे. यासंदर्भात दाखल केलेल्या प्रतिज्ञापत्रात केंद्राने म्हटले आहे की, 'क्रिमी लेयर' ही संकल्पना केवळ इतर मागासवर्गीय (OBC) आणि सामाजिक व शैक्षणिकदृष्ट्या मागासवर्गीय (SEBC) आरक्षणापुरतीच मर्यादित आहे.
केंद्र सरकारने न्यायालयाला सांगितले की, अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमातींना दिलेले आरक्षण हे त्यांच्या ऐतिहासिक, सामाजिक आणि संस्थात्मक भेदभावाच्या पार्श्वभूमीवर घटनात्मक संरक्षण म्हणून देण्यात आले आहे. त्यामुळे केवळ आर्थिक निकष किंवा उत्पन्नाच्या आधारे त्यातील लाभार्थी ठरविणे योग्य ठरणार नाही.
प्रतिज्ञापत्रात केंद्राने असेही नमूद केले आहे की, SC-ST आरक्षणात 'क्रिमी लेयर' लागू करायची किंवा नाही, हा विषय धोरणात्मक आणि विधिमंडळाच्या अधिकारक्षेत्रातील आहे. त्यामुळे न्यायालयाने अशा प्रकारचा निकष लागू करू नये, अशी भूमिका केंद्राने घेतली आहे.
सध्या सर्वोच्च न्यायालयात SC-ST आरक्षणातील 'क्रिमी लेयर' संदर्भातील विविध याचिकांवर सुनावणी सुरू असून, केंद्र सरकारच्या या प्रतिज्ञापत्रामुळे या प्रकरणाला महत्त्वाचे वळण मिळाले आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे
- SC-ST आरक्षणात 'क्रिमी लेयर' लागू होत नसल्याची केंद्राची भूमिका.
- 'क्रिमी लेयर' संकल्पना फक्त OBC आणि SEBC आरक्षणासाठी लागू.
- SC-ST आरक्षणाचा आधार ऐतिहासिक व सामाजिक भेदभाव.
- सर्वोच्च न्यायालयात केंद्र सरकारचे प्रतिज्ञापत्र सादर.
SC-ST आरक्षणात ‘क्रिमी लेयर’ लागू नाही; सुप्रीम कोर्टात केंद्राची स्पष्ट भूमिका
|